Nowe w szkołach od września: edukacja zdrowotna obowiązkowa, a wiedza o zdrowiu seksualnym jako osobny moduł

Projekt nowych podstaw programowych trafił do konsultacji i już teraz wywołuje szeroką dyskusję. Zwolennicy zmian podkreślają konieczność zwiększania świadomości zdrowotnej młodych ludzi, natomiast przeciwnicy zwracają uwagę na kwestie związane z wychowaniem seksualnym i prawem rodziców do decydowania o edukacji swoich dzieci.

Edukacja zdrowotna obowiązkowa od roku szkolnego 2026/2027

Od kilku lat w polskich szkołach funkcjonują zajęcia związane z edukacją zdrowotną, jednak dotychczas miały one charakter nieobowiązkowy. Od września 2026 roku sytuacja ulegnie zmianie. Nowy przedmiot stanie się obowiązkową częścią programu nauczania. Uczniowie będą uczestniczyć w zajęciach regularnie, a zdobywana wiedza będzie podlegała ocenianiu. Zmiany obejmą zarówno szkoły podstawowe, jak i szkoły ponadpodstawowe. Celem reformy jest wyposażenie młodych ludzi w praktyczną wiedzę dotyczącą zdrowia fizycznego, psychicznego oraz społecznego. Coraz częściej eksperci zwracają uwagę, że szkoła powinna nie tylko przekazywać wiedzę akademicką, ale również przygotowywać uczniów do codziennego życia, dbania o własne zdrowie i podejmowania świadomych decyzji. Wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej wpisuje się w europejski trend wzmacniania profilaktyki zdrowotnej już na etapie szkolnym.

Wiedza o zdrowiu seksualnym - oddzielny moduł

Najwięcej emocji budzi część programu dotycząca zdrowia seksualnego. Zgodnie z przedstawionymi założeniami nie będzie ona obowiązkowa dla wszystkich uczniów. Moduł dotyczący wiedzy o zdrowiu seksualnym zostanie oddzielony od głównej części edukacji zdrowotnej. O uczestnictwie dziecka w tych zajęciach będą decydować rodzice lub opiekunowie prawni. Rozwiązanie to ma być kompromisem pomiędzy potrzebą przekazywania wiedzy na temat dojrzewania, bezpieczeństwa i relacji międzyludzkich a poszanowaniem prawa rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Według założeń moduł ten będzie stanowił niewielką część całego programu nauczania. W praktyce może oznaczać zaledwie jedną lub dwie lekcje w ciągu roku szkolnego.

Czego uczniowie będą uczyć się na lekcjach edukacji zdrowotnej

Nowa podstawa programowa ma mieć znacznie szerszy zakres niż dotychczasowe zajęcia dotyczące zdrowia. Przedmiot obejmie między innymi tematykę:

Zdrowia fizycznego. Uczniowie poznają zasady zdrowego stylu życia, profilaktyki chorób, higieny oraz znaczenia regularnych badań kontrolnych. Ważnym elementem programu będzie również edukacja dotycząca aktywności fizycznej.

Zdrowia psychicznego. Coraz większą uwagę poświęca się problemom psychicznym dzieci i młodzieży. Uczniowie mają uczyć się rozpoznawania emocji, radzenia sobie ze stresem oraz budowania odporności psychicznej.

Bezpieczeństwa w Internecie. Nowoczesna edukacja zdrowotna obejmie także zagrożenia cyfrowe, uzależnienia od mediów społecznościowych, cyberprzemoc oraz bezpieczne korzystanie z Internetu.

Edukacja zdrowotna w Polsce - zainteresowanie nadal zróżnicowane

Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że zainteresowanie edukacją zdrowotną różni się w zależności od regionu kraju. Obecnie w zajęciach uczestniczy jedynie część uprawnionych uczniów. W niektórych województwach frekwencja jest wysoka, podczas gdy w innych udział w zajęciach pozostaje stosunkowo niski. Eksperci podkreślają, że wpływ na takie różnice mają czynniki społeczne, kulturowe oraz światopoglądowe. Właśnie dlatego projekt zakłada oddzielenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej od nieobowiązkowego modułu dotyczącego zdrowia seksualnego.

Najważniejszą zmianą będzie wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej jako pełnoprawnego przedmiotu szkolnego. Uczniowie będą uczestniczyć w zajęciach, zdobywać oceny i rozwijać wiedzę dotyczącą zdrowia fizycznego, psychicznego oraz społecznego. Jednocześnie rodzice zachowają możliwość decydowania o udziale dzieci w zajęciach poświęconych zdrowiu seksualnemu. Takie rozwiązanie ma pogodzić potrzebę nowoczesnej edukacji zdrowotnej z prawem rodzin do podejmowania decyzji wychowawczych.

Najbliższe miesiące pokażą, jaki ostateczny kształt przyjmą nowe przepisy. Już teraz wiadomo jednak, że od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna stanie się jednym z najważniejszych elementów szkolnego programu nauczania i będzie miała wpływ na codzienną edukację milionów uczniów w całej Polsce.