Rozwój cyfryzacji każdego dnia przynosi naszemu społeczeństwu zarówno ogrom możliwości, jak i zagrożeń. Bardzo ważny jest sposób, w jaki korzysta się z nowoczesnych technologii.
Higiena cyfrowa - co to właściwie znaczy
To nic innego jak świadome, odpowiedzialne oraz kreatywne podejście i sposób korzystania z zasobów cyfrowego świata. Pozwalana ona zachować zdrowy balans oraz uniknąć niebezpiecznych sytuacji czy problemów psychicznych.
Na szczególną uwagę zasługuje zagadnienie dzieci i młodzieży oraz ich podejścia do rzeczywistości online.
Młodzi ludzie nie znają świata sprzed ery Internetu, a czas pandemii i nauki zdalnej jeszcze silniej wpłynął na zakotwiczenie się młodych osób w wirtualnym świecie. Badania przeprowadzone na grupie ponad 50 tysięcy uczniów przez Uniwersytet Gdański i Fundację Dbam o Mój Zasięg raportują, że dla 16% z nich sięgnięcie po telefon jest pierwszą czynnością, jaką wykonują rano. 27% uczniów kładzie się spać z telefonem z łóżku.
Problem braku równowagi w korzystaniu z cyfrowych urządzeń może narastać w okresie wakacyjnym. Wielu rodziców pracuje również latem i może mieć problem z poświęceniem dzieciom wystarczającej ilości uwagi oraz zorganizować im ciekawe zajęcia na całe dwa miesiące. Dzieci nie spotykają się z rówieśnikami podczas zajęć lekcyjnych, mogą więc odczuwać samotność i szukać kontaktów w sieci.
Zachowania, które powinny wzbudzić niepokój
Ostrzegawczym sygnałem na pewno jest zauważalna, nieprzerwana potrzeba korzystania z urządzeń takich jak telefon czy komputer oraz trudności w kontrolowaniu czasu spędzanego w sieci.
Niepokoić powinien także spadek nastroju, rozdrażnienie, a czasami nawet agresja, powodowana brakiem możliwości skorzystania z zasobów cyfrowych. Uzależnienie można rozpoznać także po izolowaniu się dziecka od otoczenia i stawianiu wirtualnych relacji powyżej realnych znajomości. Mogą pojawiać się także problemy z koncentracją czy snem.
Nie powinno się ignorować tych objawów, ponieważ brak zachowania higieny cyfrowej i uzależnienie od urządzeń mogą nieść za sobą bardzo wiele negatywnych konsekwencji zdrowotnych, zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Mogą być nimi chociażby wady postawy, uszkodzenia wzroku czy zaburzenia pamięci.
TAK można pomóc dzieciom uniknąć problemów
Niezmiernie ważna jest edukacja oraz uświadomienie młodym użytkownikom problemów, jakie mogą im grozić. Warto planować i kontrolować czas spędzany przed ekranami urządzeń. Co bardzo istotne – dzieci uczą się przez obserwację. Sami więc powinniśmy dbać o zdrową relację z urządzeniami cyfrowymi i dawać najmłodszym dobry przykład. Warto organizować wraz z dziećmi dni wolne od mediów społecznościowych i spędzać je wspólnie w świecie rzeczywistym. Bardzo istotna jest komunikacja i dbanie o dobre relacje w rodzinie. Dzieci, które czują się samotne i niezrozumiane, mogą szukać ucieczki w znajomości internetowe albo gry komputerowe. Dlatego szczere empatyczne rozmowy powinny być codzienną częścią naszego życia.
Nowoczesne technologie - strach ma wielkie oczy
Zjawisko cyfryzacji nie jest samo w sobie ani jednoznacznie złe, ani dobre. Musimy nauczyć się mądrze korzystać z możliwości, jakie daje nam współczesność oraz przekazywać tę wiedzę naszym dzieciom. Odpowiedzialnością dorosłych jest wybieranie odpowiednich urządzeń cyfrowych i dbanie o to, by najmłodsi znali też inne sposoby spędzania wolnego czasu i potrafili cieszyć się zajęciami w świecie rzeczywistym.
